การแยกสารละลาย โดยการตกผลึก

การแยกสารละลาย โดยการตกผลึก

การตกผลึกเป็นวิธีที่ทำให้สารบริสุทธิ์ โดยอาศัยหลักการละลายได้ที่ต่างกัน โดยสารที่ต้องการแยกและไม่ต้องการแยกจะต้องละลายได้ในตัวทำละลายชนิดเดียวกัน แต่ต้องมีความสามารถในการละลายต่างกัน โดยสารที่ละลายได้น้อยกว่าจะตกผลึกออกมาก่อน

วิธีการตกผลึก

1. ใส่สารลงไปในตัวทำละลายทีละน้อย จนได้สารละลายอิ่มตัวที่อุณหภูมิสูง

2. กรองสารละลายขณะร้อนเพื่อกำจัดสิ่งเจือปนที่ไม่ละลายออกไป

3. ปล่อยให้สารละลายอิ่มตัวเย็นลงจะได้ของแข็งที่มีรูปทรงเรขาคณิตตกผลึกแยกออกมา ซึ่งเมื่อนำไปกรองแล้วทำให้แห้งก็จะได้ของแข็งบริสุทธิ์ตามต้องการ

หมายเหตุ :
ที่ต้องใช้สารละลายอิ่มตัวที่อุณหภูมิสูง เพราะสารส่วนมากเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นจะละลายได้มากขึ้น และเมื่อเราลดอุณหภูมิลง สารจะละลายได้น้อยลงทำให้ส่วนที่ละลายไม่ได้ตกลงมาเป็นผลึกแทน

วีดีโอสอนการทำผลึกน้ำตาล (ภาษาอังกฤษ)


ตัวอย่าง ผลึกในธรรมชาติ การค้นพบถ้ำผลึกขนาดใหญ่ ในเม็กซิโก ดูความอลังการสิครับ

กิจกรรมการทดลอง ไข่จม - ไข่ลอย

กิจกรรมการทดลอง ไข่จม - ไข่ลอย

กิจกรรมนี้ใช้ประกอบการเรียนเรื่อง ความหนาแน่นของของเหลวมีผลต่อการจมและการลอยของวัตถุ ซึ่งจะเชื่อมโยงไปถึงการเรียนเรื่องแรงลอยตัวหรือแรงพยุงตัวของของเหลว รวมทั้งการทำให้เห็นเรื่องการจมลอยของวัตถุแบบที่เป็นภาพที่ชัดเจนมาก

วัสดุอุปกรณ์
1. เกลือ
2. ไข่ไก่สด
3. บีกเกอร์ขนาด 500 cm3
4. น้ำประปา
5. ช้อนตักสาร
6. แท่งแก้วคนสาร


วิธีทดลอง
1.เทน้ำประปาใส่ลงในบีกเกอร์ประมาณครึ่งบีกเกอร์ นำไข่ไก่สดใส่ลงไปในน้ำ (วางเบาๆ) และสังเกตผลจากนั้นนำไข่ไก่ออก
2.ใส่เกลือลงไปในบีกเกอร์เดิมประมาณ 5 ช้อน ใช้แท่งแก้วคนจนเกลือละลายหมด นำไข่ไก่ใบเดิมใส่ลงไป และสังเกตผล

ผลการทดลอง
จะพบว่า เมื่อนำไข่ไก่สดใส่ลงในน้ำประปาธรรมดา น้ำหนักของไข่ไก่จะดึงไข่ไก่ให้จมลงสู่ก้นบีกเกอร์ เนื่องจากความหนาแน่นของไข่ไก่มากกว่าความหนาแน่นของน้ำ น้ำจึงไม่สามารถพยุงไข่ไก่ให้ลอยขึ้นได้ แต่เมื่อใส่เกลือลงในน้ำประปาจำนวน 5 ช้อน ไข่ไก่สดใบเดิมจะลอยสูงจากก้นบีกเกอร์ ประมาณ 8 cm จากระดับน้ำสูง 10 cm เนื่องจากน้ำเกลือมีความเข้มข้นมากกว่า หรืออีกนัยหนึ่งคือ มีความหนาแน่นมากกว่าน้ำประปาธรรมดา ไข่ไก่มีความหนาแน่นน้อยกว่าน้ำเกลือจึงสามารถลอยขึ้นได้

หากนำผลการทดลองและความรู้จากการทดลองนี้ มาใช้ในชีวิตประจำวัน เราอาจกล่าวได้ว่า การหัดว่ายน้ำในทะเล น่าจะสามารถพยุงตัวได้ดีกว่าว่ายน้ำในแม่น้ำ เนื่องจากน้ำทะเลมีความหนาแน่นมากกว่าน้ำในแม่น้ำ

ที่มา :
http://www.ipst.ac.th/Activity_PrimarySci/science-p/main-sci-p.html

หรือจะคลิกดูการทดลองจากคลิปนี้ก็ได้เช่นกัน